Geluk lijkt soms iets mysterieus: de één lijkt altijd precies op het juiste moment op de juiste plek, terwijl de ander eerder het type is dat struikelt over een losse stoeptegel net nadat de tram is weggereden. Maar goed nieuws: wetenschap laat zien dat geluk niet alleen een kwestie van toeval is.

Professor Richard Wiseman van de University of Hertfordshire is dé man die geluk onder de loep nam. Zijn onderzoeken tonen aan dat gelukkige mensen een aantal gewoontes hebben die hun kansen vergroten. En nog beter: iedereen kan die gewoontes aanleren.

Geluk draait dus niet om eindeloos positieve mantra’s herhalen of hopen dat het universum een pakketje succes voor de deur aflevert. Net zoals iemand zichzelf bewust in een flow of meditatieve staat kan brengen, is het ook mogelijk om in een ‘geluksstand’ te komen. En dat heeft invloed op gedrag – en dus op de uitkomsten bij bijvoorbeeld goksites.

Vier stappen naar meer geluk

Wiseman bundelde zijn inzichten in een soort ‘Luck School’. Deelnemers leerden hoe ze hun eigen geluk konden vergroten. Het resultaat? Zo’n 80% van de deelnemers voelde zich duidelijk gelukkiger, en gemiddeld schatten ze dat hun geluk met maar liefst 40% was toegenomen. Niet verkeerd!

1. Houd ogen en oren open voor kansen

Gelukkige mensen zien vaker kansen én grijpen ze ook. Vaak zijn ze extraverter, optimistischer en vooral nieuwsgieriger dan anderen. Door die nieuwsgierigheid merken ze dingen op die anderen ontgaan.

Een van Wisemans onderzoeken liet zien dat gelukkige mensen twee keer zo vaak glimlachen en meer oogcontact maken dan pechvogels. Dat levert sociale interactie op – en die leidt vaak weer tot nieuwe mogelijkheden.

Een tip: doorbreek je routine. Ga eens naar een andere supermarkt, volg een workshop waar je normaal je neus voor zou ophalen, of zeg gewoon eens ja, in plaats van nee. Geluk houdt van verrassingen – en die laten zich nu eenmaal niet plannen in de agenda.

2. Luister naar je buikgevoel

Gelukkige mensen vertrouwen op hun intuïtie. Ze checken hoe iets voelt en gebruiken dat gevoel bij hun keuzes. Dat buikgevoel trainen kan ook: door bijvoorbeeld je ingevingen te testen, er lessen uit te halen en je hoofd regelmatig leeg te maken via meditatie of simpelweg een wandeling.

3. Verwacht het goede

Optimisme is een krachtig hulpmiddel. Gelukkige mensen verwachten dat er mooie dingen op hun pad komen. Daardoor durven ze vaker hun hand op te steken, vragen te stellen of kansen te pakken.

Mocht dat optimisme even ver weg voelen: bedenk dat er altijd iemand is die naar jouw leven kijkt en denkt: “Wow, wat een geluksvogel!” Soms helpt het om even met die bril naar je eigen leven te kijken.

4. Maak van tegenslag iets bruikbaars

Iedereen krijgt wel eens met pech te maken. Het verschil zit in de reactie. Gelukkige mensen relativeren sneller (“Het had erger kunnen zijn”), pakken de regie waar dat kan en oefenen hun veerkracht.

Wiseman laat zien dat mindset echt verschil maakt. Zo deed Ellen Langer van Harvard ooit een beroemd experiment: acht mannen van zeventig verhuisden tijdelijk naar een huis dat was ingericht alsof het twintig jaar eerder was. Ze moesten doen alsof ze twintig jaar jonger waren. Na een week waren hun houding, geheugen, kracht en zelfs hun gehoor verbeterd. Sommigen, die binnenkwamen met een wandelstok, speelden bij vertrek een potje touch football op het gras. Moraal van het verhaal: het hoofd heeft meer invloed op het lijf dan je denkt.

Onzichtbaar geluk: de omstandigheden van je geboorte

Er is één factor waar niemand invloed op heeft: de omstandigheden waarin iemand geboren wordt. En die hebben een enorme impact. Onderzoeken laten zien dat gezin, buurt, school, ras en gender veel bepalender zijn voor levensuitkomsten dan hard werken alleen.

Een voorbeeld: 74% van rijke tieners met hoge wiskundescores behaalt een universitaire graad, tegenover slechts 41% van even slimme tieners uit arme gezinnen.

Dat noemen we “onzichtbaar geluk”. Het voedt de mythe dat succes alleen afhangt van hard werken en talent. Het gevaar is dat mensen die veel geluk hebben gehad, hun voorspoed toeschrijven aan eigen kwaliteiten en daardoor neerkijken op anderen die minder geluk hadden. Studies tonen zelfs aan dat mensen uit hogere klassen vaak minder oog hebben voor het lijden van anderen.

Daarom is het zo belangrijk dankbaar te zijn voor de omstandigheden die hebben bijgedragen aan succes. Het herinnert eraan dat geluk niet alleen uit eigen inspanning komt, maar ook uit factoren waar geen controle over was.

Een extra principe: maak anderen gelukkig

Naast Wisemans vier principes is er nog een vijfde dat zeker niet vergeten mag worden: zorg dat anderen ook meer geluk ervaren.

Wie zelf kansen en meevallers heeft gehad, kan dat doorgeven. Heb je op een topuniversiteit gestudeerd? Deel je kennis. Heb je een baan waar velen van dromen? Neem iemand onder je hoede. Er zijn talloze manieren om andermans kansen te vergroten.

Misschien wordt jouw advies, tijd of vriendelijkheid wel het grootste geluk in iemands leven – iets dat alles verandert.

En eerlijk is eerlijk: wie het geluk van een ander vergroot, voelt zich meestal zelf ook een stukje rijker. Win-win dus.