Niets is lekkerder dan met een kop koffie aan de keukentafel je krantje lezen, terwijl de zon op de ramen danst. De zonnestralen zorgen niet alleen voor warmte, maar ook voor endorfine in je brein. Heerlijk natuurlijk, maar het zou nog mooier kunnen. Want word je ook nog bruin als de zon door het glas op je huid schijnt? Wij vertellen je het antwoord.

Hoe werkt bruin worden?

Om te snappen of je achter glas bruin wordt, moeten we eerst kijken naar hoe zonlicht je huid beïnvloedt. Bruin worden, gebeurt door blootstelling aan ultraviolet (UV) straling, die in twee soorten komt:

• UVA-stralen: deze dringen diep door in de huid en zorgen voor een snelle, oppervlakkige verkleuring van bestaande melanine (het pigment dat je huid kleurt). Dit effect is tijdelijk en vervaagt snel. Helaas zijn UVA-stralen ook verantwoordelijk voor huidveroudering, rimpels en pigmentvlekken.
• UVB-stralen: Dit zijn de echte “bruinmakers”. Ze stimuleren de aanmaak van nieuwe melanine en zorgen zo voor een langdurige teint. UVB is ook de boosdoener als je jezelf hebt verbrand.

Kun je bruin worden achter glas?

Laten we dan meteen maar met de deur in huis vallen, want kun je nou bruin worden achter glas? Het theoretische antwoord is ‘ja’, maar in de praktijk is het antwoord eigenlijk ‘nee’. Dat komt doordat glas zoals wij dat bijvoorbeeld in ons huis hebben vrijwel alle UVB-stralen tegenhoudt. Belangrijk is hier het woordje ‘vrijwel’. Er komt een heel lichte dosis UVB-straling door het glas heen. Daarom zou het in theorie kunnen, als de zon extreem fel is en je superlang achter het glas zit, dat je pigment er inderdaad donkerder van wordt.

Maar in de praktijk is het effect meestal nihil of verwaarloosbaar. Vooral in Nederland waar de zon nooit zo fel zal schijnen als in Kenia of Dubai. Het glas laat wel de UVA-stralen door. Dat betekent dat je huid wel een beetje kan verkleuren, omdat de al bestaande melanine wat gaat slijten (of oxideren, zoals de wetenschappelijke term luidt). Maar dit effect is niet zo groot en vooral van korte duur. Doordat de UVB-straling grotendeels wordt tegengehouden, wordt er geen nieuwe melanine aangemaakt.

Kun je verbranden achter glas?

Eigenlijk is hier het antwoord hetzelfde als bij de vorige vraag. Ja, in theorie zou het kunnen. Maar in de praktijk wordt er meestal (lees: vrijwel altijd) niet genoeg UVB-straling doorgelaten om te kunnen verbranden. UVB is de straling die je huid rood en geïrriteerd maakt. Dus als je denkt: hé, ik heb de hele dag in de zon gezeten achter mijn raam en ik ben niet eens rood geworden! – dat klopt. Je hebt simpelweg de UVB-stralen niet gehad die verbranding veroorzaken.

Maar pas op! UVA-stralen kunnen je huid alsnog beschadigen en diep in de huidcellen doordringen. Dat betekent dat je huid sneller veroudert en het risico op huidkanker op lange termijn kan toenemen. Dus wij adviseren om je altijd goed in te smeren, zelfs als je achter het glas in de zon zit.

Hoe zit het met autoruiten?

Misschien heb je weleens een lange autorit gemaakt en het gevoel gehad dat je gezicht aan één kant warmer werd. Of je hebt vrachtwagenchauffeurs gezien met meer rimpels aan de kant waar de zon altijd op schijnt. Hoe zit dat? Nou, ook gewone autoruiten blokkeren UVB, maar laten veel UVA door. Je verbrandt dus niet, maar je huid krijgt wél de schadelijke effecten van UVA (zoals veroudering en pigmentvlekken). Er zijn echter ook getinte autoruiten of speciale UV-filters (zoals in moderne auto’s en zonnebrillen), die kunnen wél veel UVA tegenhouden. Dus nee, je wordt niet bruin in de auto, maar je huid kan wél onzichtbare schade oplopen.

Wat als je het raam openzet?

Als je je raam openzet, verandert uiteraard alles. Zodra je een raam openzet en direct in de zon zit, krijgen zowel UVA als UVB vrij spel. Dat betekent dat je wél echt bruin kunt worden, net zoals buiten. Wil je dus wel een kleurtje krijgen, maar geen last hebben van de wind? Dan is het slimmer om een balkon of een tuin op te zoeken in plaats van voor een raam te blijven zitten.

Zonnebanken en glas: hoe zit dat dan?

Misschien vraag je je af: in een zonnebank zit toch ook glas? Waarom word je daar dan wel bruin? Goede vraag natuurlijk! Het verschil is dat zonnebanken speciaal ontworpen zijn om wel UVB-stralen door te laten, naast UVA. Ze bevatten speciale filters die een specifieke mix van UV-straling doorlaten om een bruiningsproces op gang te brengen. Het glas in een zonnebank is dus heel anders dan het gewone glas in je huis of auto. Het is mogelijk om UV-doorlatend glas – zoals bij zonnebanken – bij jou thuis te laten aanbrengen. Bijvoorbeeld plexiglas.

Sommige moderne kantoren, auto’s en huizen hebben UV-werend glas, dat ook UVA-stralen kan blokkeren. In dat geval is de kans dat je achter het glas bruin wordt, nóg kleiner. Hoe weet je of jouw raam UV-straling doorlaat? Een simpele test: als je voor het raam zit en je huid warm aanvoelt, komt er waarschijnlijk nog wat UVA door. Maar bruin worden? Dat wordt lastig.